Tanım: Kolorektal kanser, kolon veya rektumdan köken alan malign bir tümördür. Kolorektal kanser, dünya genelinde en yaygın görülen kanser türlerinden biridir ve mortalitesi yüksektir.
Etiyoloji:
Genetik Faktörler: Ailevi adenomatöz polipozis (FAP), Lynch sendromu gibi genetik sendromlar kolorektal kanser riskini artırır.
Diyet ve Yaşam Tarzı: Kırmızı et ve işlenmiş et tüketimi, düşük lifli diyet, obezite, alkol ve sigara kullanımı risk faktörlerindendir.
Enflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH): Özellikle uzun süreli ülseratif kolit veya Crohn hastalığı olan hastalarda kolorektal kanser riski artar.
Klinik Bulgular:
Barsak Alışkanlıklarında Değişiklik: İshal, kabızlık veya dışkı kıvamında değişiklikler.
Rektal Kanama: Kanama, genellikle hastaların en sık fark ettiği semptomdur. Melena veya taze kan görülmesi mümkündür.
Kilo Kaybı ve Anemi: İleri evrelerde yorgunluk, kilo kaybı ve demir eksikliği anemisi gelişebilir.
Tanı:
Kolonoskopi: Kolorektal kanser tanısında en güvenilir yöntemdir. Tümörler görülebilir, biyopsi alınabilir ve histopatolojik inceleme yapılabilir.
BT Kolonografi: Kolonoskopiye alternatif olarak kullanılan, kolonun radyolojik olarak incelenmesine olanak sağlayan bir yöntemdir.
Tümör Belirteçleri: CEA (Karsinoembriyonik Antijen) gibi belirteçler, tedaviye yanıtı ve nüksü izlemek için kullanılır.
Tedavi:
Cerrahi Rezeksiyon: Erken evre tümörlerde curative amaçlı cerrahi müdahale (kolektomi) yapılır. Lenf nodu diseksiyonu genellikle cerrahi tedavinin bir parçasıdır.
Kemoterapi ve Radyoterapi: İlerlemiş vakalarda neoadjuvan veya adjuvan olarak kullanılır. Ayrıca, cerrahiye uygun olmayan vakalarda palyatif tedavi amacıyla uygulanabilir.
Endoskopik Tedavi (EMR ve ESD): Erken evre kolorektal kanserlerde, özellikle mukoza ve submukoza ile sınırlı olan tümörlerde endoskopik tedavi yöntemleri (EMR, ESD) uygulanabilir.
